Artykuły

Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce – część I

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat mniejszości narodowych
i etnicznych zamieszkujących nasz kraj. Jest to pierwsza z trzech części, które zostaną zamieszczone w dziale “Artykuły” w kolejności alfabetycznej.

Białorusini – mniejszość narodowa zamieszkująca przede wszystkim województwo podlaskie. Podczas przeprowadzonego w 2011 r. Narodowego spisu powszechnego ludności narodowość białoruską zadeklarowało 43.880 obywateli polskich. Mniejszość białoruska stanowiła w powiecie hajnowskim – 39,1%, a w bielskim – 19,80% mieszkańców powiatu. W roku szkolnym 2012/2013 języka białoruskiego uczyło się w 47 placówkach oświatowych 3 148 uczniów należących do tej mniejszości. Zdecydowana większość przedstawicieli mniejszości białoruskiej należy do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Czesi – mniejszość narodowa, do której przynależność podczas przeprowadzonego
w 2011 r. narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań zadeklarowało 2.833 obywateli polskich. Tradycyjne skupisko mniejszości czeskiej znajduje się w okolicach miejscowości Zelów, w województwie łódzkim. Pierwsza migracja czeska na tereny Polski miała miejsce w połowie XVI wieku i związana była z prześladowaniami religijnymi Braci Czeskich. Następne fale migracji miały miejsce w pierwszej połowie XVII w., drugiej połowie XVIII w. i na początku XIX w. – ta ostatnia związana była z rozwojem przemysłu włókienniczego w Łodzi. Mniejszość czeska nie ma swoich przedstawicieli w Parlamencie. Mieszkający w Polsce Czesi tradycyjnie są ewangelikami. Od 2010 r. działa Stowarzyszenie Czechów w Polsce.

Karaimi – najmniej liczna mniejszością etniczną w Polsce. Podczas przeprowadzonego w 2011 r. Narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań narodowość karaimską zadeklarowało 313 obywateli . Karaimi mieszkają przede wszystkim w Warszawie i okolicach, Łodzi i Wrocławiu. Pierwsze grupy Karaimów przybyły z Krymu w XIII wieku i osiedliły się na ziemiach księstwa halicko-wołyńskiego (Łuck, Halicz, Lwów). Na obecne tereny Polski Karaimi przesiedlili się po II wojnie światowej w wyniku repatriacji ze wschodnich kresów Rzeczypospolitej. Karaimów wyróżnia religia karaimska, wywodząca się z judaizmu. Duże znaczenie w życiu mniejszości karaimskiej ma działalność Karaimskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Litwini – mniejszość narodowa tradycyjnie zamieszkała na północnych terenach województwa podlaskiego. Narodowość litewską podczas przeprowadzonego w 2011 r. Narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań zadeklarowało 7374 obywateli (województwo podlaskie – 4.867 osób, mazowieckie – 446, warmińsko-mazurskie – 380. Największe skupisko osób należących do mniejszości litewskiej znajduje się na terenie powiatu sejneńskiego w województwie podlaskim, gdzie 21,20% obywateli polskich zadeklarowało w trakcie spisu powszechnego narodowość litewską. W roku szkolnym 2012/2013 języka litewskiego jako ojczystego uczyło się w 19 placówkach 683 uczniów. Zdecydowana większość przedstawicieli mniejszości litewskiej to wierni Kościoła Rzymskokatolickiego.

Łemkowie – mniejszość etniczna, do której przynależność podczas przeprowadzonego w 2011 r. Narodowego spisu powszechnego zadeklarowało 9 641 obywateli polskich. Tradycyjnie członkowie tej mniejszości zamieszkiwali tzw. Łemkowszczyznę, czyli Beskid Niski i część Beskidu Sądeckiego. Na tereny obecnego zamieszkiwania (zachodnie województwa kraju) zostali przesiedleni w 1947 r. w wyniku akcji “Wisła”.
W roku szkolnym 2012/2013 języka łemkowskiego jako ojczystego uczyło się w 35 placówkach oświatowych 281 uczniów należących do tej mniejszości. Łemkowie w zdecydowanej większości należą do dwóch Kościołów: Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego oraz Kościoła Katolickiego Obrządku Bizantyńsko-Ukraińskiego.

c.d.n.