Artykuły

Działania Stowarzyszenia „Romani Bacht”

Działania Stowarzyszenia Romów we Wrocławiu „Romani Bacht”
w ramach Rządowego Programu na Rzecz Społeczności Romskiej w Polsce.

Stowarzyszenie Romów we Wrocławiu „Romani Bacht” („Romskie szczęście”) powstało
w roku 2004. Organizacja została założona z inicjatywy Józefa Masteja, od tej pory prezesa zarządu oraz Tadeusza i Bożenę Paczkowskich. Wybór nazwy nie jest przypadkowy, nawiązuje ona do wcześniejszych inicjatyw realizowanych przez społeczność romską we Wrocławiu. Już w latach 60-tych XX wieku powstał zespół „Bacht”, który na swoim koncie posiada ogromną ilość koncertów w kraju i za granicą oraz występy w filmach: „To ja zabiłem” (1975 r.), „Skrzypce przestały grać” (1988 r.), „Wiosenne wody” (1989 r.), „Diabły, diabły” (1991 r.).
Podstawowym celem Stowarzyszenia jest poprawa sytuacji społeczności romskiej we Wrocławiu, poprzez realizację projektów edukacyjnych, kulturalnych, integracyjnych oraz mających na celu walkę z negatywnymi stereotypami dotyczącymi Romów funkcjonującymi w społeczeństwie większościowym. Nie można również zapomnieć o działaniach pro-zdrowotnych,  sportowych i promujących sport dla dzieci i młodzieży polskiej i romskiej realizowanych już prawie trzydzieści lat, przez Józefa Masteja. Sport dla pracowników Stowarzyszenia oprócz walorów zdrowotnych i wychowawczych spełnia rolę integracyjną. To właśnie podczas treningów, turniejów czy sparingów powstają przyjaźnie polsko – romskie, pękają pierwsze lody, upadają stereotypy. Często właśnie wtedy młodzi ludzie mają pierwszą okazję z życiu poznać się nawzajem, czy po prosu porozmawiać.
Członkowie Stowarzyszenia skupili się przede wszystkim na działaniach kulturalnych (prowadzenie zespołu, festiwale, imprezy integracyjne, nauka tańców i śpiewu romskiego, promocja kultury romskiej, wydawanie płyt z muzyką romską) oraz sportowych (nauka gry w hokeja na trawie, organizacja turniejów sportowych, wyjazdy na kolonie sportowe dla dzieci polskich i romskich). Realizacja wszystkich tych zadań wymagała od Organizacji posiadania miejsca na biuro oraz pomieszczeń na działalność. Dlatego już od pierwszych miesięcy działalności Stowarzyszenie zaczęło się starać o pomieszczenia na Centrum Kultury Romskiej. Pozyskanie funduszy, przeprowadzenie remontów zajęło wrocławskim Romom ponad 7 lat. Dzięki pieniądzom pozyskanym z MSWiA i Gminy Wrocław oraz własnej pracy wolontariackiej w roku 2011 remont zostanie zakończony. Kiedy powstawał ten artykuł naprawdę niewiele brakowało, aby Centrum rozpoczęło swoje działania. W nowych pomieszczeniach będzie funkcjonować integracyjna świetlica dla dzieci i młodzieży polskiej i romskiej, pracownia komputerowa, siłownia, bezpłatnych porad prawnych będą udzielać współpracujący ze Stowarzyszeniem prawnicy. Centrum posiada salę konferencyjną oraz pełne zaplecze sanitarno – kuchenne. Co ważne pracownicy Stowarzyszenia zyskają biuro, do tej pory cała dokumentacja, telefony, wyposażenie biura zajmowało mieszkanie prezesa Józefa Masteja, co wzbudzało „wielką radość” wśród innych domowników.
W roku 2012 zakończył się remont Centrum Kultury Romskiej na Brochowie Placówka ma charakter integracyjny, z jego oferty korzystają zarówno Romowie jak i Polacy zamieszkujący Wrocław.
Ważne jest kultywowanie tradycji muzycznych, które we Wrocławiu były realizowane od ponad 40 lat we Wrocławiu przez członków zespołu „Bacht” (przemianowanego na „Romani Bacht”). Zespół koncertuje wydaje płyty, a od roku 2010 posiada własne studio nagrań. „Bardzo ważne jest przekazywanie tradycji nowym pokoleniom” mówi Tadeusz Paczkowski, dlatego w roku 2009 swoje próby rozpoczął dziecięcy zespół wokalno – taneczny. Wspólnie z Fundacją Integracji Społecznej „Prom”, w świetlicy integracyjnej  przy ulicy Ruskiej 46b od dwóch lat członkowie „Romani Bacht” prowadzą próby zespołu dziecięcego „Terni Romani Bacht”. Jak często podkreślają sami Romowie zespół jest naprawdę integracyjny, ponieważ oprócz dzieci polskich występują w nim dzieci romskie ze wszystkich grup romskich zamieszkujących Polskę.
W roku 2012 odbył się już piąty Festiwal Romski, którego organizatorem jest Stowarzyszenie „Romani Bacht”. Od pięciu lat organizatorzy starają się pokazać najciekawsze zespoły romskie z Dolnego Śląska. Na festiwalu występowały też takie osobowości romskiej muzyki jak genialny skrzypek Miklosz Deki Czureja czy najstarszy romski zespół „Roma” z Włocławka. Festiwal co roku jest organizowany w sierpniu w centrum Wrocławia i przyciąga wiele osób zainteresowanych muzyką romską. Dyrektor festiwalu – Tadeusz Paczkowski mocno wierzy, że w końcu uda się pozyskać takie fundusze, które pozwolą pokazać wrocławskiej publiczności romskie gwiazdy światowego formatu.
Dzięki grantowi w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Stowarzyszenie posiada własne studio nagrań. Przeprowadzono szkolenia dotyczące pracy w studio, obsługi sprzętu wykorzystywanego do nagrywania oraz nagrywania płyt. Rezultatem tych działań jest wydanie płyty Gitan Swing nagranej w roku 2010 przez muzyków związanych ze Stowarzyszeniem. Muzyka na płycie nawiązuje do twórczości Django Reincharda, genialnego gitarzysty tworzącego we  Francji w latach 30.,40.,50. XX wieku. W roku 2011 stowarzyszenie wydało 2 płyty zespołów romskich z Polski. Udokumentowano twórczość zespołu „Terne Cierchenia” z Kamiennej Góry, prowadzonego od kilku lat przez Roberta Bladycza oraz twórczość wokalisty występującego pod pseudonimem „Don Hamlet”. Jak mówi Tadeusz Paczkowski – obecnie dyrektor studia nagrań – „najważniejsze w tej chwili jest zarejestrowanie, a co za tym idzie ocalenie od zapomnienia muzyki mało znanych, lokalnych zespołów romskich. Do tej pory w Polsce nikt tym się nie zajmował, już straciliśmy bardzo wiele niepowtarzalnej muzyki, która umarła wraz ze swymi wykonawcami”. W planach jest stworzenie wielopłytowej serii prezentującej dokonania romskich muzyków.
Dla członków Organizacji bardzo ważny jest sport. W roku 2004 powstała romska drużyna hokeja na trawie „Romani Bacht”, której trenerem jest Józef Mastej.  W ciągu ostatnich lat zespół rozegrał ogromną ilość spotkań, brał udział w rozgrywkach ogólnopolskich organizowanych przez Polski Związek Hokeja na Trawie. Co roku młodzież polska i romska grająca w drużynie wyjeżdża na dwutygodniowe zgrupowania. Od roku 2007 Stowarzyszenie jest organizatorem turnieju regionalnego hokeja na trawie imienia Janka Pilarskiego, w którym udział biorą drużyny z Dolnego Śląska.
W ciągu 10 lat istnienia organizacji Stowarzyszenie zrealizowało ponad 100 projektów na rzecz Romów we Wrocławiu, integracji społecznej oraz zmiany wizerunku mniejszości narodowych i etnicznych w oczach społeczeństwa większościowego.